CHÂN THIỆN MỸ MẾN CHÀO CÁC BẠN ĐÃ GHÉ THĂM
Hiển thị các bài đăng có nhãn Giáo dục. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Giáo dục. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Sáu, 4 tháng 11, 2016

Có thể chấm dứt nạn bạo lực học đường ở Việt Nam không?

Một cuộc nghiên cứu năm 2015 cho thấy hơn 50% học sinh trung học ở Việt Nam tham gia bạo lực học đường. (Ảnh tư liệu chụp từ video trên Facebook)


Nguồn:  http://www.voatiengviet.com/a/co-the-cham-dut-nan-bao-luc-hoc-duong-o-viet-nam-khong/3577494.html

Một nhóm nữ sinh trung học đã lột áo, túm tóc, giẫm đạp 1 hoặc 2 học sinh khác, hoặc bắt quỳ xuống liếm chân. Người bị đánh chỉ biết khóc lóc xin tha. Những học sinh khác vây quanh quay lại các hình ảnh này rồi tung lên mạng.
Những sự việc này xảy ra thường xuyên ở các trường trung học Việt Nam. Và không chỉ có các học sinh nữ mà các học sinh nam cũng đã thực hiện những hành động bạo lực tương tự, đánh hội đồng các nạn nhân trước mặt người khác.
Bạo lực học đường không phải là hiện tượng mới ở Việt Nam mà nó đã là một vấn nạn từ nhiều năm qua. Nhưng bây giờ vấn nạn này đang trở thành một vấn đề nhức nhối trong xã hội và ngành giáo dục khi gần đây, nhiều video clip quay những cảnh bạo lực học đường được phát tán cho mọi người xem trên Internet.
Một cuộc nghiên cứu năm 2015 cho thấy hơn 50% học sinh trung học ở Việt Nam tham gia bạo lực học đường. Theo thống kê của Cơ quan Chăm Sóc và Bảo Vệ Trẻ Em công bố năm 2012, bạo lực học đường tăng gấp 13 lần so với 10 năm trước đó.
Có nhiều ý kiến cho rằng sự phổ biến của mạng xã hội đã làm tăng bạo lực học đường nhưng nhà xã hội học Lê Bạch Dương không đồng ý với ý kiến đó:
"Cá nhân thì tôi không nghĩ rằng mạng xã hội sẽ là một nguyên nhân để làm gia tăng. Nhưng mà nó cũng có là nhiều khi các em nhỏ cái gì cũng đưa lên mạng. Có thể là đánh bạn, đánh nhau thì tung lên mạng để thể hiện bản lĩnh và cũng là để thể hiện cái tôi của mình. Cái đấy nó gây nên hiệu ứng là làm cho một số khác nghĩ cái này là hay."
Thứ trưởng bộ Giáo Dục và Đào Tạo Nguyễn Thị Nghĩa hôm 31/10 đã phải lên tiếng về tình trạng suy đồi đạo đức trong giới học sinh sinh viên. Bà Nghĩa được báo chí trong nước trích lời nói đây là “một dấu hiệu về sự sa sút đạo đức, lối sống, văn hóa ứng xử và yếu kém về kỹ năng sống của một bộ phận học sinh hiện nay.
Nhà xã hội học Lê Bạch Dương cũng đồng tình với ý kiến của bà bộ trưởng nhưng cho rằng mối quan hệ trong xã hội càng ngày càng căng thẳng và giáo dục là nguyên nhân chính trong vấn nạn bạo lực học đường:
"Giáo dục ở mình, ở Việt Nam, thực ra không chú trọng dạy các vấn đề liên quan đến ứng xử, nhân cách và kỹ năng sống – chủ yếu là tập trung vào dạy kiến thức. Còn việc dạy về đạo đức thì rất sách vở. Cũng có những môn giáo dục công dân dạy phải cư xử như thế nào nhưng đa phần là sách vở. Nó không thu hút đối với học sinh vì nó rất là xa vời."
Bộ trưởng Nghĩa cho rằng có nhiều nguyên nhân gây ra bạo lực học đường như sự thay đổi tâm lý lứa tuổi, nguyên nhân từ phía xã hội nhưng giáo dục là một nguyên nhân chính. Theo bộ trưởng, giáo dục của Việt Nam nặng về lý thuyết, ít liên hệ với thực tiễn và do đó khó ngăn được bạo lực học đường.
Theo cơ quan Chăm Sóc và Bảo Vệ Trẻ Em, một trong những nguyên nhân chính của sự gia tăng bạo lực học đường là giáo dục từ phía gia đình.
Nhà xã hội học Dương cho rằng bố mẹ đã không tập trung giáo dục kỹ năng sống cho con mà chỉ hướng chúng đến những thành quả học tập xa vời:
"Người lớn cũng chẳng có kỹ năng sống. Bản thân họ từ bé đã không có kỹ năng sống. Lớn lên họ cũng không có kỹ năng sống. Và như vậy làm sao họ có thể giáo dục (trẻ con) được. Cho nên tôi nghĩ rằng cái này nó mang tính hệ thống. Và muốn thay đổi nó thì cần phải làm rất nhiều tạm gọi là cách mạng về mặt xã hội thì may ra mới có thể thay đổi được."
Theo một cuộc khảo sát gần đây của trường Đại Học Khoa Học và Xã Hội Nhân Văn ở 2 trường trung học ở Hà Nội, 85% học sinh sinh ra và lớn lên trong những gia đình thiếu vắng sự giáo dục của bố mẹ đã tham gia vào bạo lực học đường. Thứ trưởng Nghĩa được các báo trích lời nói rằng để ngăn chặn và từng bước chấm dứt tình trạng bạo lực học đường “rất cần sự chung tay của toàn xã hội, đặc biệt là sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và gia đình.”


Thứ Ba, 24 tháng 5, 2016

BỔN PHẬN LÀM CON


* Cảm ơn  Thầy Đào Văn Đắc đã giới thiệu qua Email.



Cha mẹ còn sống cũng như đã mất vẫn cần được hiếu thảo. Trong cuộc sống, có những khi vì miếng cơm manh áo, vì nhu cầu cuộc sống mà đôi lúc chúng ta “quên” đi nguồn gốc của mình phải “ăn quả phải nhớ kẻ trồng cây” hay “uống nước nhớ nguồn”… là những câu ca dao tục ngữ mà chúng ta đã từng được nghe, hoặc câu “vì ai mà có ta?” trong ca khúc Ơn Nghĩa Sinh Thành nổi tiếng của cố Nhạc sĩ Dương Thiệu Tước. Mọi người đều phải sống như thế nào cho xứng đáng trong bổn phận làm con cái.


Kinh Thánh dạy: “Phải thảo kính Cha Mẹ”. Còn Kinh Phật dạy: “Tột cùng của THIỆN, không gì hơn HIẾU. Tột cùng của ÁC, không gì hơn BẤT HIẾU”. Vật gì thì cũng phải có xuất xứ, có chủ. Chim có tổ, người có tông. Cha mẹ có gì cũng là người sinh thành, dù cho không dưỡng. Vì thế, đã là ĐẠO con người thì phải biết ĐẠO làm con, đừng bao giờ để các ngài phiền muộn, và phải biết tạo niềm vui khi các ngài ở tuổi xế bóng, vì người già thường cảm thấy cô độc. Chúng ta có thể tóm gọn trong 3 điểm:

Quan tâm – An ủi

Biết quan tâm cha mẹ là một phương diện của “hiếu thảo”. Quan tâm bằng cách hỏi han, quà cáp, chăm sóc, dù chỉ là những động thái rất đơn giản. Có quan tâm, con cái mới biết được cha mẹ đang vui hay buồn, nếu có uẩn khúc thì cũng tìm hướng giải quyết. Thời điểm thuận tiện là lúc cha mẹ đang ngồi một mình, hãy đến gần để “thủ thỉ”. Nên nhớ, dù đã trưởng thành, con vẫn là con, vẫn là đứa trẻ trước mặt cha mẹ. Vả lại, khi gần gũi, cha mẹ rất hạnh phúc vì được con cái quan tâm, không cảm thấy bị lạc lỏng.

Chịu đựng

Cuộc sống nhiêu khê và vất vả nên dễ làm con người bực tức. Có thể bị la mắng dù chúng ta không “quá đáng” khiến cha mẹ buồn lòng. Đừng vội “phản ứng” mà hãy giữ thái độ đúng đắn của cương vị làm con. Tuyệt đối tránh thái độ bất kính, vẫn ngoan ngoãn làm việc để chứng tỏ “đạo làm con”. Đợi khi thuận tiện, nhẹ nhàng phân tích để cha mẹ hiểu. Tốt nhất là nói vào lúc cha mẹ vui vẻ để tránh sự hiểu lầm. Tục ngữ đã có luật tuyệt vời: “Im lặng là vàng”.

Trọng tài

Ai cũng có lúc “cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt”. Cha mẹ chúng ta cũng không ngoài quy luật thường tình đó. Khi “chiến tranh” xảy ra giữa cha mẹ, con cái có trách nhiệm quan yếu là làm “nhịp cầu”, làm “trọng tài” để giải hòa. Đã làm trọng tài thì không được thiên vị. Có thể mua một món quà cho mẹ dịp sinh nhật nhưng nói của cha tặng và ngược lại, hoặc tổ chức một bữa tiệc để thiết lập bình thường hóa quan hệ sau những ngày “cấm vận tình cảm”.

Công lao cha mẹ rất cao dầy, không gì sánh kịp và đền đáp, dù con cái có làm đủ “nhị thập tứ hiếu”… Như vậy, tùy theo tuổi và điều kiện mà tích cực sống sao cho cha mẹ vui lòng. Nếu lỡ sai lỗi, hãy xin lỗi càng sớm càng tốt, vì lời xin lỗi muộn màng thì không còn giá trị cao bằng lời xin lỗi đúng hoặc kịp lúc.

Cha mẹ nào cũng luôn yêu thương và hãnh diện về con cái. Dù bạn đã từng sai trái với các ngài, thậm chí là hắt hủi, nhưng chỉ cần bạn biết nhận lỗi thì cha mẹ tha thứ ngay. Tuyệt vời làm sao tình cha nghĩa mẹ! Anh chị em với nhau mà không biết nhường nhịn, đó là làm khổ chính các đấng sinh thành. Các ngài không cần con cái đáp đền công lao-gọi là báo hiếu-mà chỉ cần con cái thành nhân, trước khi thành tài. Nếu còn nhỏ, con cái hãy đáp đền chữ hiếu bằng cách học tập chăm chỉ. Nếu đã trưởng thành, hãy phụng dưỡng cha mẹ cho phải đạo, đừng ỷ lại vào đồng tiền mình làm ra mà gây phiền lòng cha mẹ.

Có người dùng từ FAMILY để diễn tả câu nói con cái dành cho cha mẹ là: “Father And Mother, I Love You!” (Thưa cha mẹ, con yêu cha mẹ). Thật là ý nghĩa! Tưởng cũng rất cần thiết để những ai đã, đang và sẽ làm con cái suy ngẫm về câu nói:

Cha mẹ nuôi con biển trời lai láng
Con nuôi cha mẹ tính tháng tính ngày.

Cố gắng trân quý những gì mình đang có! Thiếu cha, vắng mẹ thì khổ lắm! Không ít người đã phải hối hận vì lỡ cư xử bất hiếu với cha mẹ nhưng đã quá muộn. Vì “cha mẹ đâu dễ ở đời với ta”. Cha mẹ chỉ có một trên đời!

Trầm Thiên Thu

Thứ Bảy, 9 tháng 4, 2016

Thứ Năm, 10 tháng 3, 2016

10 hành động văn minh khi du lịch nước ngoài



Nguồn: http://dulich.vnexpress.net/photo/anh-video/10-hanh-dong-van-minh-khi-du-lich-nuoc-ngoai-3364722.html


Tránh ồn ào, giữ vệ sinh chung, không chen lấn xô đẩy... là cách hành xử giúp hình ảnh người Việt đẹp hơn trong mắt bạn bè quốc tế.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
"Du lịch văn minh - Tự hào mình là người Việt" là chương trình do công ty TransViet phát động đầu tháng 2 nhằm nâng cao ý thức văn minh cho khách du lịch Việt Nam khi đi du lịch nước ngoài. Theo đó, công ty đã phát cẩm nang Những điều cần biết khi du lịch nước ngoài cho du khách tại các ga đi quốc tế của sân bay Tân Sơn Nhất và Nội Bài. Nội dung cẩm nang khuyến cáo du khách những điều nên và không nên làm khi đi du lịch nước ngoài theo 3 nhóm chính: Cư xử văn minh – Tuân thủ pháp luật – Du lịch có hiểu biết.
 
Vy An

Thứ Hai, 21 tháng 12, 2015

Thái độ với người tốt (Đức Hoàng)


Đức Hoàng


Tôi có người bạn, anh Trường, làm bốc vác ở chợ Long Biên. Cha anh tự tử vì bệnh tâm thần nên anh có một nỗi niềm đặc biệt với những người tâm thần.
Ở bên bờ đê Yên Phụ, mặt sau của "Con đường gốm sứ", quãng đường Thanh Yên giao với đường Hồng Hà có một người điên nằm vạ vật dưới gầm cầu thang đi lên đê đã nhiều năm. Đấy là anh Dũng. Anh lập một cái "ổ" tại đấy và sống nhờ vào lòng tốt của những hàng quán xung quanh. Anh Trường hay trích thu nhập còm cõi từ công việc của mình, mua cơm cho anh Dũng ăn, và cứ mỗi tháng một lần lại đem anh Dũng đến nhà trọ của mình, tắm rửa gội đầu và cạo râu cho anh.
Tuần này, anh Trường quyết định bỏ chợ Long Biên để vào Nam tìm một đường sống khác. Cảm thấy áy náy với anh Dũng, Trường đưa anh về quê tìm lại họ hàng để gửi gắm.
Câu chuyện anh Trường kể lại sau chuyến đi ấy khiến tôi cảm thấy đắng lòng. Người nhà anh Dũng dọa đánh anh Trường. Họ nói đại ý, chẳng ai tử tế kiểu này cả. Họ cho rằng anh Trường bị “điên”, hoặc có mưu đồ gì đấy, rồi dọa đánh, đuổi đi. Vì trước đây, cũng đã có người từng dắt anh Dũng về để "làm tiền" gia đình.
Anh Trường để lại bộ đồ đánh giày mà anh từng sử dụng để mưu sinh tại Hà Nội cho anh Dũng, dặn anh Dũng cố tỉnh táo mà làm ăn, rồi vào Nam.
Câu chuyện mà anh kể ám ảnh tôi. Bởi vì dạo này tôi gặp rất nhiều người "điên". Tôi đi theo anh Nguyễn Quang Thạch, người nổi tiếng với việc đã quyên góp xây dựng hàng nghìn tủ sách cho trẻ em nông thôn Việt Nam. Tôi hỏi những người từng giúp đỡ anh. Một giáo viên trường cấp hai, người đã cho anh ở nhờ trong nhà suốt mấy năm trời, bảo rằng lúc đầu anh nghĩ anh Thạch này có vấn đề về tâm thần. Một lãnh đạo phòng giáo dục huyện cũng tâm sự ấn tượng ban đầu của ông về anh Thạch là người lập dị. Chẳng ai bỗng dưng lại đi đến một địa phương và tuyên bố tôi sẽ làm mọi cách để trẻ em tại đây có sách đọc, các ông cần giúp tôi.
Tôi gặp chị Mai Anh, mẹ nuôi của bé Thiện Nhân và là đồng sáng lập quỹ "Thiện Nhân và các bạn". Trong đêm trao "Giải thưởng tình nguyện quốc gia 2015", chị, thay vì lên nhận giải như dự kiến, phải nằm viện vì kiệt sức sau chuyến đi từ thiện mới diễn ra. Chị chạy khắp trong Nam ngoài Bắc để thực hiện các ca mổ cho những bé bị dị tật cơ quan sinh dục như Thiện Nhân ngày nào. Tôi vào khoa cấp cứu thăm chị, chẳng biết nói gì.
Không thể bắt ai cũng sống theo kiểu ấy. Nhưng có một điều buồn bã, là bây giờ ngay cả tin vào những điều ấy cũng khó khăn. Lễ trao giải tình nguyện quốc gia, tôn vinh rất nhiều người tốt một cách kỳ lạ. Một người câm dạy nghề miễn phí cho thanh niên nghèo, một vận động viên suy thận đi lại khó khăn cũng dạy võ miễn phí cho sinh viên, cả bà chị đang nằm cấp cứu của tôi. Những câu chuyện phi thường. Nhưng hàng ghế phía dưới vắng tanh. Trưởng ban tổ chức buồn bã. Anh tâm sự, địa điểm của lễ trao giải chỉ cách những trường đại học lớn vài bước chân.
Chúng ta đang rất hào hứng kể các "câu chuyện cảnh giác", thứ rất dễ lan truyện các điều tiêu cực, làm sinh ra những hoài nghi như người nhà anh Dũng. Chúng ta lại đang thiếu đi những câu chuyện kéo con người trở lại tin vào những điều tốt thật sự, tốt không mưu cầu, một thứ tốt mà giờ này nói ra nghe phi lý.
Anh Trường vẫn may vì chưa bị đánh. Anh Thạch vẫn may, vì còn có người tin và giúp đỡ để hàng nghìn trẻ em được đọc sách.
Nhưng có bao nhiêu người đã không may và chẳng còn muốn làm người tốt nữa.
Đức Hoàng


Thứ Tư, 1 tháng 4, 2015

Bầy chó hoang tới dự đám tang để tỏ lòng biết ơn ân nhân





Bầy chó hoang tới dự đám tang để tỏ lòng biết ơn ân nhân
Nguồn: http://giaoducthoidai.vn/chuyen-la/bay-cho-hoang-toi-du-dam-tang-de-to-long-biet-on-an-nhan-826187-l.html
Khi người phụ nữ này chết, bầy chó hoang đã đến đám tang để tỏ lòng biết ơn đối với người đã cho chúng thức ăn.
Lúc còn sống, bà Margarita Suarez - Một người yêu động vật sống ở Merida (Mexico/ đã dành phần lớn đời mình để chăm sóc và cưu mang những con vật hoang mà bà gặp. 
Và điều kì diệu đã xảy ra, vào chính đám tang của bà, một bầy chó hoang và một chú chim đã xuất hiện để bày tỏ sự tôn kính và tiếc thương tới người phụ nữ nhân hậu này.
Khi bà còn sống, thường có một đám đông các con vật hoang tập trung trước cửa nhà bà Suarez và bà mang rất nhiều thức ăn cho chúng ăn. Bà cũng luôn mang theo bên mình một túi đồ ăn để phòng khi gặp con vật nào thì cho chúng ăn.


Cả gia đình bà Mgarita đều rất ngạc nhiên trước sự xuất hiện của những con chó hoang trong đám tang.

Khi bà Mgarita qua đời, những thành viên trong gia đình bà không khỏi ngạc nhiên khi thấy những con chó hoang xuất hiện trong phòng tang lễ , nơi đặt thi thể bà.
Những con chú chó hoang này thậm chí còn đi theo xe tang của Suarez tới tận nhà tang lễ, chúng chỉ tản đi sau khi thi thể của bà được chuẩn bị để đưa đi hỏa táng.
Margarita bắt đầu cho những chú chó hoang ăn từ khi bà còn là một đứa trẻ. Thậm chí bà còn luôn mang theo bên mình một túi thức ăn để cho mỗi chú chó bà vô tình gặp.
Cứ như vậy, bà làm bạn với rất nhiều chú chó và giờ đây, trong đám tang của bà, chúng đến để tiếc thương cho người phụ nữ nhân hậu đã cưu mang chúng.
Ban đầu, những nhân viên nhà tang lễ đã không biết phải làm gì với những chú chó này, nhưng cuối cùng họ để chúng vào khi họ nhận ra rằng chúng đến đây là để tiễn đưa bà Margarita.
Cháu gái của bà Margarita chia sẻ: “Để bày tỏ sự mất mát, chúng chỉ biết nhảy lên và đứng bằng 2 chân sau. Đây quả thật là một điều kì diệu.”
Theo afamily.vn


Lời nói


Ngày xưa ở 1 vùng thôn xóm kia, có 1 người thiếu phụ trẻ khá xinh đẹp. Chồng cô đi lính xa nhà, người thiếu phụ ấy phải ở nhà với mẹ chồng…Cô chăm sóc mẹ chồng và mọi chuyện trong nhà rất chu đáo. Mọi người trong vùng ai cũng thầm khen cô là người nết na…Trong vùng không đàn ông yêu cô vì cô còn trẻ và xinh đẹp… Trong số đó có tên yêu cô đến điên cuồng… Nhiều lần tán tỉnh cô nhưng đều bị cô từ chối…
Hắn từ yêu hóa ra căm hận. Hắn đi rêu rao khắp làng rằng cô đã không giữ tròn trinh tiết của người vợ, là 1 người phụ nữ thiếu đức hạnh… Tin đồn cứ truyền khắn nơi trong vùng, mọi người nhìn cô với 1 ánh mắt khác đi. Rồi tin đồn cũng tới tai bà mẹ chồng của cô. Bà nghi ngờ và đối xử khác với cô… Không thể nào chịu nổi những lời dèm pha của mọi người, lại bị người thân xa cách, cô buồn lắm…
Một lần quá đỗi tuyệt vọng cô đã tìm đến cái chết. Cái chết của cô làm cho tên khốn kiếp đã tung những tin đồn không hay về cô vô cùng ân hận và hối lỗi…Hắn cảm thấy bị lương tâm dằn vặt… Hắn tìm đến cụ già nhất làng và là người hiểu biết nhất để kể hết mọi chuyện và xin ông một lời khuyên.
Cụ già nghe xong mọi chuyện không nói gì dẫn hắn lên trên ngọn đồi của làng.Cụ xé chiếc gối và thả xuống.Những bông gòn theo gió bay đi mọi hướng. Cụ già bảo hắn đi nhặt lại những bông gòn đó rồi dồn lại vào gối. Hắn ngạc nhiên lắm, vì làm sao có thể nhặt được đấy đủ. Cụ già nhìn hắn rồi nghiêm nghị nói:
- Những lời do con người nói ra cũng như những bông gòn kia vậy, không thể nào lấy lại được. Khi lời đã nói ra thì làm sao có thể rút lại được.
(st)


Chủ Nhật, 22 tháng 2, 2015

CÁCH LÀM BÀI VĂN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI





I. YÊU CẦU CHUNG:
1. Học sinh làm một bài văn ngắn (khoảng 400 từ đối với kì thi tốt nghiệp ,600 từ đối với kì thi Đại học - Cao đẳng) bàn về một tư tưởng đạo lí hoặc một hiện tượng đời sống.
2. Tuy điều kiện thời gian làm bài rất eo hẹp nhưng học sinh cũng cần phải đảm bảo cấu trúc một bài văn nghị luận xã hội hoàn chỉnh. Cụ thể:
- Bài làm phải đầy đủ ba phần: Mở bài, thân bài, kết bài.
- Giữa ba phần (mở bài, thân bài, kết bài) và giữa các luận điểm, các đoạn trong phần thân bài phải có sự liên kết chặt chẽ. Để làm được như vậy, cần phải:
+ Sử dụng những từ ngữ, những câu văn… để chuyển ý.
+ Câu chuyển ý thường ở đầu đoạn văn (Câu này thường có chức năng: liên kết với ý ở đoạn văn trước đó và mở ra ý mới trong đoạn văn).
+ Không thể trình bày phần thân bài chỉ với một đoạn văn!
- Phải bảo đảm tính cân đối giữa ba phần (mở bài, thân bài, kết bài) trong toàn bộ bài văn cũng như giữa các luận điểm ở phần thân bài, tránh trường hợp làm bài kiểu “đầu voi đuôi chuột” (phần “mở bài, thân bài” lại nói nhiều, thiếu phần “kết bài”).
- Phải biết vận dụng kết hợp các thao tác lập luận trong bài văn: giải thích, phân tích, chứng minh, so sánh, bác bỏ, bình luận…
- Để bài văn có sức thuyết phục, cần sử dụng một số phương thức biểu đạt như biểu cảm, tự sự, miêu tả, thuyết minh… hỗ trợ cho phương thức nghị luận chính.
II. ĐỊNH HƯỚNG NỘI DUNG, VẤN ĐỀ NGHỊ LUẬN
1. Nghị luận về một tư tưởng, đạo lí:
- Vấn đề nhận thức: lí tưởng, mục đích sống, nghề nghiệp, ước mơ…
- Vấn đề về đạo đức, tâm hồn, tính cách: lòng yêu nước, lòng nhân ái, vị tha, bao dung, độ lượng; tính trung thực, dũng cảm, chăm chỉ, cần cù, thái độ hòa nhã, khiêm tốn; thói ích kỉ, ba hoa, vụ lợi…
- Vấn đề về các quan hệ gia đình: tình mẫu tử, tình phụ tử, tình anh em…
- Vấn đề về các quan hệ xã hội: tình đồng bào, tình thầy trò, tình bạn…
- Vấn đề về cách ứng xử, đối nhân xử thế của con người trong cuộc sống.
2. Nghị luận về một hiện tượng đời sống:
- Đề tài nghị luận thường gần gũi với đời sống và sát hợp với trình độ nhận thức của học sinh: tai nạn giao thông, hiện tượng môi trường bị ô nhiễm, đại dịch AIDS, những tiêu cực trong thi cử, nạn bạo hành trong gia đình- trong học đường, phong trào thanh niên tiếp sức mùa thi, cuộc vận động giúp đỡ đồng bào hoạn nạn, những tấm gương người tốt việc tốt, hiện tượng lãng phí, lối sống thờ ơ vô cảm, hiện tượng chạy theo thời thượng, thói dối trá…
Nghị luận về một hiện tượng đời sống không chỉ có ý nghĩa xã hội, tác động đến đời sống xã hội mà còn có tác dụng giáo dục tư tưởng, đạo lí, cách sống đúng đắn, tích cực đối với học sinh, thanh niên.
III. ĐỊNH HƯỚNG DÀN Ý CHUNG:
1. Nghị luận về một tư tưởng, đạo lí:
a. Mở bài:
- Dẫn dắt vào vấn đề cần nghị luận
- Nêu vấn đề cần nghị luận ra ( trích dẫn)
- Phải làm gì về vấn đề đưa ra nghị luận (có tính chuyển ý)
b. Thân bài:
* Bước 1: Giải thích tư tưởng, đạo lí cần bàn luận (…).
Tùy theo yêu cầu đề bài có thể có những cách giải thích khác nhau:
- Giải thích khái niệm, trên cơ sở đó giải thích ý nghĩa, nội dung vấn đề.
Giải thích nghĩa đen của từ ngữ, rồi suy luận ra nghĩa bóng, trên cơ sở đó giải thích ý nghĩa, nội dung vấn đề.
- Giải thích mệnh đề, hình ảnh trong câu nói, trên cơ sở đó xác định nội dung, ý nghĩa của vấn đề mà câu nói đề cập.
* Lưu ý: Tránh sa vào cắt nghĩa từ ngữ ( theo nghĩa từ vựng).
* Bước 2: Phân tích và chứng minh những mặt đúng của tư tưởng, đạo lí cần bàn luận (…)
Bản chất của thao tác này là giảng giải nghĩa lí của vấn đề được đặt ra để làm sáng tỏ tới cùng bản chất của vấn đề. Phần này thực chất là trả lời câu hỏi: Tại sao? (Vì sao?) Vấn đề được biểu hiện như thế nào? Có thể lấy những dẫn chứng nào làm sáng tỏ?
* Bước 3: Bình luận, đánh giá (bàn bạc, mở rộng, đề xuất ý kiến…):
- Đánh giá vấn đề: Nêu ý nghĩa của vấn đề, mức độ đúng – sai, đóng góp – hạn chế của vấn đề.
- Phê phán, bác bỏ những biểu hiện sai lệch có liên quan đến vấn đề đang bàn luận (…)
- Mở rộng vấn đề
* Bước 4: Rút bài học nhận thức và hành động
- Từ sự đánh giá trên, rút ra bài học kinh nghiệm trong cuộc sống cũng như trong học tập, trong nhận thức cũng như trong tư tưởng, tình cảm, …( Thực chất trả lời câu hỏi: từ vấn đề bàn luận, hiểu ra điều gì? Nhận ra vấn đề gì có ý nghĩa đối với tâm hồn, lối sống bản thân?...)
- Bài học hành động - Đề xuất phương châm đúng đắn, phương hướng hành động cụ thể
( Thực chất trả lời câu hỏi: Phải làm gì? …)
c. Kết bài:
- Khẳng định chung về tư tưởng, đạo lí đã bàn luận ở thân bài (…)
- Lời nhắn gửi đến mọi người (…)
2. Nghị luận về một hiện tượng đời sống
a. Mở bài:
- Dẫn dắt vào đề (…) để giới thiệu chung về những vấn đề có tính bức xúc mà xã hội ngày nay cần quan tâm.
- Giới thiệu vấn đề nghị luận đặt ra ở đề bài: hiện tượng đời sống mà đề bài đề cập…
- ( Chuyển ý)
b. Thân bài:
* Bước 1: Trình bày thực trạng – Mô tả hiện tượng đời sống được nêu ở đề bài (…). Có thể nêu thêm hiểu biết của bản thân về hiện tượng đời sống đó (…).
Lưu ý: Khi miêu tả thực trạng, cần đưa ra những thông tin cụ thể, tránh lối nói chung chung, mơ hồ mới tạo được sức thuyết phục.
- Tình hình, thực trạng trên thế giới (…)
- Tình hình, thực trạng trong nước (…)
- Tình hình, thực trạng ở địa phương (…)
* Bước 2: Phân tích những nguyên nhân – tác hại của hiện tượng đời sống đã nêu ở trên.
- Ảnh hưởng, tác động - Hậu quả, tác hại của hiện tượng đời sống đó:
+ Ảnh hưởng, tác động - Hậu quả, tác hại đối với cộng đồng, xã hội (…)
+ Hậu quả, tác hại đối với cá nhân mỗi người (…)
- Nguyên nhân:
+ Nguyên nhân khách quan (…)
+ Nguyên nhân chủ quan (…)
* Bước 3: Bình luận về hiện tượng ( tốt/ xấu, đúng /sai...)
- Khẳng định: ý nghĩa, bài học từ hiện tượng đời sống đã nghị luận.
- Phê phán, bác bỏ một số quan niệm và nhận thức sai lầm có liên quan đến hiện tượng bàn luận (…).
- Hiện tượng từ góc nhìn của thời hiện đại, từ hiện tượng nghĩ về những vấn đề có ý nghĩa thời đại
* Bước 4: Đề xuất những giải pháp:
Lưu ý: Cần dựa vào nguyên nhân để tìm ra những giải pháp khắc phục.
- Những biện pháp tác động vào hiện tượng đời sống để ngăn chặn (nếu gây ra hậu quả xấu) hoặc phát triển (nếu tác động tốt):
+ Đối với bản thân…
+ Đối với địa phương, cơ quan chức năng:…
+ Đối với xã hội, đất nước: …
+ Đối với toàn cầu
c. Kết bài:
- Khẳng định chung về hiện tượng đời sống đã bàn (…)
- Lời nhắn gửi đến tất cả mọi người (…)
3. Nghị luận về một vấn đề xã hội đặt ra từ tác phẩm văn học đã học:
Lưu ý:
- Nghị luận về một vấn đề xã hội đặt ra từ tác phẩm văn học là kiểu bài nghị luận xã hội, không phải là kiểu bài nghị luận văn học. Cần tránh tình trạng làm lạc đề sang nghị luận văn học.
- Vấn đề xã hội đặt ra từ tác phẩm văn học có thể là một tư tưởng, đạo lí hoặc một hiện tượng đời sống (thường là một tư tưởng, đạo lí)
DÀN Ý CHUNG
a. Mở bài:
- Dẫn dắt vào đề (…)
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm và vấn đề xã hội mà tác phẩm nêu ở đề bài đặt ra (…)
- Trích dẫn câu thơ, câu văn hoặc đoạn văn, đoạn thơ nếu đề bài có nêu ra (…)
b. Thân bài:
* Phần Giải thích và rút ra vấn đề xã hội đã được đặt ra từ tác phẩm (…)
Lưu ý: Phần này chỉ giải thích, phân tích một cách khái quát và cuối cùng phải chốt lại thành một luận đề ngắn gọn.
* Phần trọng tâm: Thực hiện trình tự các thao tác nghị luận tương tự như ở bài văn nghị luận về tư tưởng đạo lí hoặc nghị luận về hiện tượng đời sống như đã nêu ở trên (…)
Lưu ý: Khi từ “phần giải thích” chuyển sang “phần trọng tâm” cần phải có những câu văn “chuyển ý” thật ấn tượng và phù hợp để bài làm được logic, mạch lạc, chặt chẽ.
c. Kết bài
- Khẳng định chung về ý nghĩa xã hội mà tác phẩm văn học đã nêu ra (…)
- Lời nhắn gửi đến tất cả mọi người (…)

P/s : Ad Kẹo Chuối

Thứ Năm, 8 tháng 1, 2015

LỜI MẸ DẶN CON GÁI KHI ĐI HỌC XA NHÀ

Ảnh có tính minh họa



Xa gia đình, con sẽ phải học cách độc lập, trưởng thành mà ở đó người dạy con không hẳn là những người thầy trên lớp, đó chính là những người xung quanh con. Mẹ bảo, con nên tìm kiếm việc làm thêm, công việc đó ngoài giúp con kiếm thêm được tiền trang trải cuộc sống, còn giúp con hiểu được giá trị của đồng tiền, từ đó con sẽ hiểu được giá trị sức lao động của mình.
Con có thể bán sức lao động để kiếm tiền chứ đừng bán sắc. Hãy kiếm những đồng tiền chân chính. Đừng cảm thấy xấu hổ khi con nhận làm việc rửa bát, bán quần áo hay giúp việc theo giờ. Con sẽ nhận ra nếu không chịu học, không có kiến thức thì chỉ làm được những công việc lao động tay chân và đồng lương nhận được sẽ rất thấp.
Sống cùng với mọi người con phải biết giúp đỡ, quan tâm mọi người. Con có thể có nhiều người thân, bạn bè cùng sống trong một thành phố nhưng khi ốm đau, bệnh tật thì những người cùng phòng sẽ giúp đỡ con trước khi mọi người có thể đến giúp con.
Hãy tôn trọng sự riêng tư của nhau, ai cũng có những chuyện vui buồn. Khi họ có tâm sự, con hãy lắng nghe, đừng cho lời khuyên nếu họ không hỏi ý kiến. Dù sao mình là người ngoài cuộc, không biết trái phải ra sao thì không nên. Điều đó giúp con trách khỏi tính tò mò, tọc mạch hay lắm chuyện.
Nếu kể chuyện, hãy kể những chuyện tốt, chuyện vui trong gia đình mình. Khi con kể những chuyện xấu, họ không hiểu, có thể cho con những nhận xét, đánh giá hay lời khuyên không đúng, con sễ mắc sai lầm hơn.
Hãy thể hiện rõ lập trường, quan điểm của mình khi sống cùng mọi người. Đừng lôi kéo ai về phía mình để bắt nạt hay gây khó dễ với người còn lại. Con có nghĩ đến liệu một ngày những người khác sẽ chống lại con? Cảm giác cô độc không dễ chịu chút nào.
Hãy sống thật với những gì mình có, đừng kêu ca than phiền với mọi người. Lần đầu họ còn có thể nghe và thông cảm, nhưng lúc nào cũng phải nghe những lời đó họ sẽ cảm thấy mệt mỏi và những thiện cảm ban đầu dành cho con rồi sẽ giảm đi.
Ai cũng có ưu điểm nhược điểm, hãy học tập những điều tốt của mọi người. Khi người khác chỉ ra lỗi sai của mình, hãy chấp nhận với một thái độ chân thành, đừng bao giờ nêu lý do biện minh cho hành động sai trái của mình. Nếu có sự tranh luận, hãy cân nhắc điều mình nói là đúng. Đôi khi im lặng khi không biết còn đáng giá hơn không biết mà nói linh tinh, sai sự thật.
Ở nhà con có thể là công chúa trong mắt mẹ, ra ngoài con chỉ là người bình thường. Hãy giúp mọi người làm việc nhà, làm việc của mình, đừng ỷ lại, dựa dẫm vào người khác. Dần dần mọi người sẽ nhận thấy con là gánh nặng, họ sẽ tách biệt với con. Người tốt sẽ góp ý cho con, người xấu sẽ kệ con và họ sẽ đánh giá con, đánh giá về cách bố mẹ giáo dục con.
Con đừng bao giờ động vào đồ người khác nếu chưa hỏi ý kiến họ. Đừng bao giờ trộm tiền, trộm đồ của người khác. Mất đồ có thể trả lại nhưng thanh danh của con sẽ mãi không sạch được bởi hai chữ “ăn cắp”, liệu đổi thanh danh con người với mấy đồng tiền lẻ, món đồ vụn vặt như vậy có đáng không con?
Mẹ bảo, con có thể đưa bạn bè về phòng chơi nhưng tuyệt đối không được đưa người yêu về nhà. Người ngoài hay đánh giá nhận xét, nếu chẳng may hai đứa chia tay, mọi người sẽ nói với con kiểu như: “Đã bảo rồi mà còn không nghe”, “Thằng đó nhìn mặt chẳng tử tế gì”, những câu nói đó nghe thật chẳng dễ chịu chút nào.
Ở trên lớp, hãy chú tâm vào học tập, hãy chơi với những người bạn có cùng chí hướng như con. Khoảng cách về kinh tế ngày càng rõ rệt, những người bạn có cùng hoàn cảnh kinh tế sẽ làm con cảm thấy thoải mái, tự tin hơn trong giao tiếp và học tập. Cạnh tranh trong học tập là điều tốt nhưng chỉ ở mức độ vừa chứ không nên quá. Hãy hỏi bạn bè những điều chưa hiểu và sẵn sàng chia sẻ sự hiểu biết của mình cho mọi người, kiêm tốn chứ đừng kiêu ngạo con ạ.
Chọn bạn mà chơi. Hãy chọn bạn chơi với mình vì chính con người mình chứ không phải vì những đồng tiền ta có hay những bài tập mình có thể làm giúp. Hãy chọn chất lượng chứ đừng chọn số lượng. Sau năm năm học đại học, con sẽ nhận ra những người bạn chơi cùng con suốt thời gian đó thật quý và đáng trân trọng biết bao.
Con gái à, sẽ còn nhiều bài học mà con phải tự mình trải nghiệm và rút ra kinh nghiệm cho mình. Bài học nào cũng đáng giá cả, không có bài học nào là miễn phí con ạ. Vì vậy, hãy mạnh mẽ lên con, đừng ngại vất vả, khó khăn khi đối mặt. Mẹ tin con sẽ hiểu và trưởng thành hơn sau mỗi thất bại. Chúc con có quãng đời sinh viên đẹp nhất!

Theo Internet

Thứ Năm, 25 tháng 12, 2014

Các dấu câu trong tiếng Việt – Phần 1 | Ngữ pháp tiếng Việt




Các dấu câu trong tiếng Việt – Ngữ pháp tiếng Việt

Dấu câu là phương tiện ngữ pháp dùng trong chữ viết. Tác dụng của nó là làm rõ trên mặt chữ viết một cấu tạo ngữ pháp, bằng cách chỉ ranh giới giữa các câu, giữa các thành phần của câu đơn, giữa các vế của câu ghép, giữa các yếu tố của ngữ và của liên hợp. Nói chung, nó thể hiện ngữ điệu lên trên câu văn, câu thơ. Cho nên, có trường hợp nó không phải chỉ là một phương tiện ngữ pháp, mà còn là phương tiện để biểu thị những sắc thái tế nhị về nghĩa của câu, về tư tưởng, về cả tình cảm, thái độ của người viết.Dấu câu dùng thích hợp thì bài viết được người đọc hiểu rõ hơn, nhanh hơn. Không dùng dấu câu, có thể gây ra hiểu lầm. Có trường hợp vì dùng sai dấu câu mà thành ra sai ngữ pháp, sai nghĩa.
Cho nên, quy tắc về dấu câu cần được vận dụng nghiêm túc.
Tuy vậy, cũng có trường hợp vận dụng quy tắc dấu câu cũng ít nhiều có tính chất linh hoạt. Nói chung, đó là khi mà dù không dùng dấu câu, ranh giới cũng đã rõ, và không gây ra lầm lẫn.


Hiện nay, tiếng Việt dùng mười dấu câu là:

1. Dấu chấm  .
2. Dấu hỏi  ?
3. Dấu cảm !
4. Dấu lửng …
5. Dấu phẩy ,
6. Dấu chấm phẩy ;
7. Dấu hai chấm :
8. Dấu ngang 
9. Dấu ngoặc đơn ( )
10. Dấu ngoặc kép “ ”


1. Dấu chấm .

1.1. Dấu chấm dùng ở cuối câu tường thuật.
Ví dụ:
Dòng sông lào xào vỗ sóng. Gió chạy loạt soạt trong cỏ, trăng đã lên cao, đêm đã khuya lắm.
(Nguyễn Đình Thi)

1.2. Khi đọc, phải ngắt đoạn ở dấu chấm. Dấu chấm là chỗ có quãng ngắt tương đối dài hơn, so với dấu phẩy, dấu chấm phẩy.


2. Dấu hỏi ?

2.1. Dấu hỏi dùng ở cuối câu nghi vấn.

2.1.1. Thường gặp là trường hợp dấu hỏi dùng trong đoạn văn đối thoại, có người hỏi, có người đáp.
Ví dụ:
- Anh ốm, sao lại đi làm?
- Ốm xoàng thôi.

2.1.2. Có trường hợp tự đặt ra câu hỏi và tự trả lời, trong lời đối thoại nghệ thuật.
Ví dụ:- Chông ai chết trong tố cộng?
- Chồng tôi.
- Con ai chết trong dinh điền?
- Con tôi.
(Tế Hanh)

2.1.3. Có trường hợp, một vế của câu ghép được cấu tạo theo kiểu câu nghi vấn nhưng không phải để hỏi mà để nêu lên tiền đề; trong trường hợp này không dùng dấu hỏi.
Ví dụ:
Văn học nghệ thuật là gì, xưa nay người ta định nghĩa nhiều rồi.
(Phạm Văn Đồng)

2.2. Khi đọc, phải ngắt đoạn ở dấu hỏi, và nói chung, có lên giọng.

2.3. Dấu hỏi có thể đặt trong dấu ngoặc đơn (?) để biểu thị thái độ hoài nghi đối với một lời trích thuật. Nếu dấu chấm (hay tương đương) ngắt câu ở cùng chỗ, thì dấu này đặt sau dấu chấm.
Ví dụ:
Bọn xâm lược Mĩ làm ra vẻ ngạc nhiên. Chúng chối biến rằng chúng không hề biết gì. (?)
(Báo Nhân dân)


3. Dấu cảm !

3.1. Dấu cảm dùng:
- Ở cuối câu cảm xúc.
Ví dụ:
Hỡi anh
Người đồng chí quang vinh!
(Sóng Hồng)

- Hay ở cuối câu cầu khiến.
Ví dụ:
Hãy yêu quý thanh niên! Hãy trân trọng và tích cực đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trẻ!
(Tạp chí Học tập)

3.2. Khi đọc, phải ngắt đoạn ở dấu cảm và có thể hoặc lên hoặc xuống giọng, tuỳ hoàn cảnh.

3.3. Dấu cảm có thể đặt trong dấu ngoặc đơn: (!), để biểu thị thái độ mỉa mai; hay dùng kết hợp với dấu hỏi rồi đặt trong dấu ngoặc đơn: (!?), để biểu thị thái độ vừa mỉa mai, vừa hoài nghi.

Những dấu này cũng thường đặt sau dấu chấm, nếu có dấm chấm (hay tương đương) ngắt câu ở cùng chỗ.
Ví dụ:
Y còn đòi các nước sản xuất dầu mỏ “hợp tác” với Mĩ để giải quyết cả vấn đề dầu mỏ lẫn vấn đề lương thực (!)
(Báo Nhân dân)
AFP đưa tin theo cách ỡm ờ của AFP.
“…họ là 80 người sức lực khá tốt nhưng hơi gầy…” (!?)
(Nguyễn Tuân)


4. Dấu lửng …

4.1. Dấu lửng dùng ở cuối câu (hay giữa câu, hay có khi ở đầu câu) để biểu thị rằng người viết đã không diễn đạt hết ý.
Ví dụ:
Lũ làng đi rửa tay thật sạch rồi cầm lên từng thứ, coi đi coi lại, coi Bok Hồ đi làm rẫy, coi cái áo Bok Hồ mặc…
(Nguyên Ngọc)

4.2. Dấu lửng còn được dùng:

4.2.1. Để biểu thị bằng lời nói bị đứt quãng vì xúc động, hay vì lí do khác.
Ví dụ:
Sâm đè tay lên ngực, hít lấy mấy hơi mới nói được:
- Quên… rút chốt…
(Phan Tứ)

4.2.2. Để biểu thị một chỗ ngắt đoạn dài giọng với ý châm biếm, hài hước.
Ví dụ:
Giơ tay hàng tuốt quân ta
Té ra công sự chỉ là công… toi
(Tú Mỡ)

4.2.3. Để ghi lại một chỗ kéo dài của âm thanh.
Ví dụ:
Ù… ù… ù…
Tầm một lượt
(Võ Huy Tâm)

4.3. Khi đọc, phải tuỳ trường hợp mà ngắt đoạn. Nói chung, ở dấu lửng, sự ngắt đoạn kéo dài…

4.4. Hiện nay có cách dùng dấu lửng trong ngoặc đơn: (…), để chỉ ra rằng người trích dẫn có lược bớt câu văn trích dẫn.


5. Dấu phẩy ,

5.1. Dấu phẩy được dùng để chỉ ranh giới bộ phận nòng cốt với thành phần ngoài nòng cốt của câu đơn và câu ghép.

Thành phần ngoài nòng cốt có thể là các thành phần than gọi, chuyển tiếp, chú thích, tình huống, khởi ý.
Ví dụ:
Mẹ ơi, có khách đấy!
Cuối cùng, Mỹ đã thua to.
Tôi trở về thành phố Hồ Chí Minh, thành phố thân yêu của tôi.
Thong thả, anh ấy bước ra.
Bài hát ấy, tôi nghe nhiều lần.

Đáng chú ý là:
- Khi thành phần tình huống đặt ở đầu câu, dấu phẩy có thể được lược bớt, nếu thành phần đó là một danh ngữ có cấu tạo đơn giản dùng để chỉ thời gian, nơi chốn.
Ví dụ:
Lúc ấy Mai cũng về tới bản Đảy.
(Tô Hoài)

- Khi thành phần ấy là do động từ hay tính từ đảm nhiệm và đặt ở cuối câu thì rất cần dấu phẩy giữa nó và nòng cốt.
Ví dụ:
Lời trăn trối mang hồn người sắp chết
Vọng qua vách, trang nghiêm và thống nhất.
(Nguyễn Dân Trung)

5.2. Dấu phẩy dùng để chỉ ranh giới giữa các yếu tố trong liên hợp, nhất là liên hợp qua lại.
Ví dụ:
Sự nghiệp cách mạng là một sự nghiệp lâu dài và gian khổ, song nhất định thắng lợi.
(Hồ Chí Minh)

Đáng chú ý là:
- Giữa các yếu tố của một liên hợp song song, khi đã dùng kết từ thì thường lược bớt dấu phẩy.
Ví dụ:
Đảng viên và đoàn viên thanh niên lao động cần phải xung phong gương mẫu trong sản xuất và công tác.

- Giữa các yếu tố của một liên hợp song song có tính chất ổn định hoá, dấu phẩy cũng thường được lược bớt.
Ví dụ:
Hầm chông hố chông trong ruộng lúa tựa như được nước lụt che, thằng giặc chẳng biết đâu mà mò.
(Anh Đức)

5.3. Dấu phẩy dùng để chỉ ranh giới giữa các vế trong câu ghép (song song hay qua lại).
Ví dụ:
Hễ còn một tên xâm lược trên đất nước ta, thì ta còn phải tiếp tục chiến đấu, quét sạch nó đi.
(Hồ Chí Minh)

Đáng chú ý là:
Khi có dùng kết từ trong câu ghép song song hay qua lại thì có thể lược bớt dấu phẩy giữa các vế.
Ví dụ:
Chú Hai đã đi làm phu cao su ở Hớn Quản, lại ra làm thợ mỏ ở Đông Dương và chú còn đi những chân trời góc bể đâu khác.
(Tô Hoài)
Hễ còn một người Việt Nam bị bóc lột, bị nghèo nàn thì Đảng vẫn đau thương, cho đó là vì mình chưa làm tròn nhiệm vụ.
(Hồ Chí Minh)

5.4. Dấu phẩy có thể dùng để chỉ ranh giới giữa phần đề và phần thuyết trong những trường hợp sau đây:

5.4.1. Khi phần đề làm thành một đoạn khá dài.
Ví dụ:
Một trong những công việc cần phải thực hiện cấp tốc lúc này, là nâng cao dân trí.
(Hồ Chí Minh)

5.4.2. Khi lược bớt động từ là trong câu luận.
Ví dụ:
Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữa đồng lúa chín. Tre hi sinh để bảo vệ con người. Tre, anh hùng lao động. Tre, anh hùng chiến đấu.
(Thép Mới)

5.4.3. Khi phần thuyết được đặt trước phần đề
Ví dụ:
Trong lịch sử có hai loại chiến tranh: chiến tranh chính nghĩa và chiến tranh phi nghĩa. Chính nghĩa, những cuộc chiến tranh chống bọn áp bức, bọn xâm lược, giành tự do, độc lập. Phi nghĩa, những cuộc chiến tranh xâm lược hoặc bình định cốt chiếm nước ngoài hoặc cướp tự do, hạnh phúc của một số người.
(Trường Chinh)

Ngoài những trường hợp vừa kể thì giữa phần đề và phần thuyết của nòng cốt câu đơn, nói chung, không dùng dấu phẩy.

5.5. Dấu phẩy còn dùng vì lẽ nhịp điệu trong câu, nhất là khi nhịp điệu có tác dụng biểu cảm.
Ví dụ:
Bộ tư lệnh: những lớp tóc hoa râm
Những mái đầu trắng xoá
Vẫn có Bác, ung dung, trông xuống, dịu dàng.
(Tố Hữu)

5.6. Khi đọc, phải ngắt đoạn ở dấu phẩy. Nói chung, quãng ngắt ở dấu phẩy tương đối ngắn, so với những dấu đã nói trên.
Nguồn: ngonngu.net