VRNs (24.04.2014) – Sài Gòn – Đi trong xã hội và đi cùng con người, Hội Thánh Công Giáo cũng chia sẻ mọi vấn đề của con người. Và hơn tất cả mọi tổ chức trần thế, Hội Thánh ý thức sứ mạng của mình là lên tiếng nói, bởi vì chính bản chất của Hội Thánh là loan cho thế giới thông tin về ơn Cứu độ. Đức Kitô, Đấng Hội Thánh tôn thờ, là Nhà Truyền Thông vĩ đại nhất, nên Hội Thánh phải làm truyền thông.
Hội Thánh Công Giáo chính thức lên tiếng về Truyền Thông trong Sắc lệnh Inter Mirifica (1963) của Thánh Công Đồng Chung Vatican II. Các Nghị phụ Công đồng đã xác quyết: “Việc thông tin đã trở nên rất hữu ích và nhiều khi cần thiết; thật vậy việc thông tri đúng lúc các biến cố và các sự kiện giúp cho từng cá nhân biết” (số 5).
Hội Thánh cũng lường trước rằng sẽ có một số quốc gia vì thể chế độc tài toàn trị hay vì nhà cầm quyền thiếu hiểu biết và thiếu lương tâm mà ngăn chặn việc truyền tải thông tin. Cho nên Hội Thánh cũng mở cho chính quyền các quốc gia một con đường: “Thật vậy, vì nhiệm vụ, chính quyền có bổn phận phải bênh vực và bảo đảm sự tự do đích thực và chính đáng của việc thông tin, sự tự do mà xã hội ngày nay rất cần để tiến bộ, nhất là những gì thuộc về báo chí; chính quyền cũng có bổn phận nâng đỡ tôn giáo, văn hóa, những nghệ thuật chân chính, và phải bảo đảm cho những người xử dụng có thể tự do hưởng thụ quyền lợi chính đáng”.
Con đường ấy là đúng đắn và phù hợp lương tri nhân loại. Tuy nhiên, ngày hôm nay trong một số xã hội, thông tin vẫn còn là cái gì đó quá đỗi xa xí. Vốn ẩn chứa quá nhiều những bí mật do sự tuyên truyền gian dối, một số nhà cầm quyền sợ rằng khi thông tin lan rộng thì sẽ có nhiều bất lợi cho họ, nên chính sách “bế quan tỏa cảng” về thông tin vẫn được coi là phương thế hiệu nghiệm để ngăn chặn tầm hiểu biết của dân chúng.
Khi nói rằng “chính quyền cũng có bổn phận nâng đỡ tôn giáo, văn hóa, những nghệ thuật chân chính, và phải bảo đảm cho những người xử dụng có thể tự do hưởng thụ quyền lợi chính đáng”, Thánh Công Đồng nhận thấy mối liên hệ rõ nét giữa quyền tự do tôn giáo và tự do thông tin. Có nhiều cách lý giải, nhưng đơn giản nhất, tôn giáo là tổ chức luôn nói sự thật. Và tự do tôn giáo sẽ dẫn đến tự do thông tin.
Trong các khóa học Truyền Thông của DCCT, Cha An Thanh luôn nhắc: “Không phải mọi thông tin cần được loan báo cho mọi người”. Điều này hoàn toàn phù hợp với Giáo huấn của Mẹ Hội Thánh. Thánh Công Đồng khôn ngoan nhờ sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần, đã dạy bảo một cách đơn giản nhưng đầy đủ. Thiết tưởng chúng ta chỉ nên chép lại và nghiền ngẫm mà không cần bình giải thêm:
“Việc tường thuật, mô tả hay trình bày điều xấu về phương diện luân lý, ngay cả bằng những phương tiện truyền thông xã hội, chắc chắn có thể giúp nhận biết và khám phá con người một cách sâu rộng hơn, giúp bày tỏ và biểu dương vẻ huy hoàng của điều Chân, điều Thiện, nhờ các tác động kịch nghệ thích hợp; tuy nhiên để khỏi làm hại hơn là làm ích cho các tâm hồn, các hoạt động trên vẫn phải tuyệt đối tuân theo luật luân lý, nhất là nếu đề cập đến những vấn đề đòi phải được kính trọng tương xứng, hay đến những gì dễ khích động dục vọng xấu xa của con người đã mang vết tội tổ tông” (Số 7)
Ở đây chúng ta thấy một điều trớ trêu: trong xã hội này, khi thông tin không được dễ dàng truyền tải, thì những thông tin có tính báng bổ, những thông tin làm phương hại các cá nhân và những lối mô tả tội ác một cách rùng rợn lại được đưa ra công chúng một cách quá đỗi hào phóng.
Dường như có một khuynh hướng muốn con người bội thực một món ăn quá tệ hại để họ cũng chán ngán những món ăn ngon lành bổ dưỡng. Như thế là giết người. Và đôi khi chúng ta thấy người ta lỗi Giới răn thứ 5 không chỉ vì giết người hay hành hung người khác, mà là bỏ đói con người dưới mọi hình thức.
Hội Thánh cũng nhấn mạnh đến “Bổn phận của thanh thiếu niên và phụ huynh”. (Số 10): Những người xử dụng, nhất là thanh thiếu niên, phải lo tập cho quen điều độ và kỷ luật trong việc dùng những phương tiện này; ngoài ra họ cũng phải cố gắng thấu hiểu sâu xa hơn những điều họ thấy, nghe và đọc; họ phải thảo luận với những nhà giáo, những người chuyên môn, và phải học phán đoán cho đứng đắn. Còn bậc phụ huynh thì phải nhớ mình có bổn phận tận tâm coi sóc kẻo kịch ảnh, sách báo và những thứ cùng loại trái nghịch với Ðức Tin, trái thuần phong mỹ tục, lọt vào ngưỡng cửa gia đình, cũng đừng để con cái gặp những thứ đó ở nơi khác.
Có lẽ chúng ta nên lấy mạnh xã hội Facebook làm ví dụ. Có những Facebook của các bạn Công giáo mà trong đó chỉ thấy toàn thời trang và các món ăn đắt tiền. Điều này không đáng trách vì đó là tự do của mỗi cá nhân, nhưng trình bày như thế khi anh chị em mình còn quá lam lũ thì e rằng có cái gì đó hơn nhẫn tâm.
Hơn nữa, tinh thần truyền giáo mà mỗi cá nhân cần thể hiện qua nếp sống hàng ngày phải được biểu lộ qua chính công cụ truyền thông cá nhân của mỗi người. Khi Thánh Công Đồng dạy giới trẻ “phải lo tập cho quen điều độ và kỷ luật trong việc dùng những phương tiện này”, thì Mẹ Hội Thánh muốn nói đến cả nội dung, hình thức cũng như phương thế thông tin.
Cũng xin nói thêm rằng khi Hội Thánh nhắc đến bổn phận các bậc phụ huynh thì chắc chắn các chủ chăn cũng thấy có mình trong đó. Chúng ta không bài bác các trang mạng xã hội của các chủ chăn chỉ có hình ăn chơi, tụ họp, nhưng chúng ta ước ao rằng các ngài biết quan tâm hơn một chút, dùng chính phương tiện mình có để rao giảng Lời thông qua các hoạt động vui chơi ấy, và loan báo Công Lý, Bình An mà thời đại đang rất vắng bóng.
Vấn đề quá phong phú không thể trình bày được trong một hay hai bài viết, nhưng chúng tôi cũng mạo muội phác họa vài suy tư khởi điểm, mong rằng nhiều người cùng nhìn vào Giáo huấn của Mẹ Hội Thánh và những tuyên bố của lương tri nhân loại, để góp phần làm cho xã hội đẹp lên nhớ thông tin như những cơn mưa xuân làm dịu cái oi bức ngột ngạt.
Gioan Lê Quang Vinh, VRNs
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét